باورهای نامعقولی که باعث میشود اعصابمان بهم بریزد

روانشناسی ۲۷ دی ۱۳۹۶ بدون دیدگاه

باورهای نامعقولی که باعث میشود که به دیگران اجازه دهیم که اعصابمان را بهم بریزند

اگر خاطرتان باشد، در نظریه ی REBT این قاعده برقرار بود که:

A: رخداد فعال کننده(موقعیت های خاص و اشخاص در این موقعیت ها)

B: باورهایتان درباره رخدادهای فعال کننده

C: پیامدهای ناگوار عاطفی(احساسات و رفتارهای متثر از باورها یعنی B)

بیایید به سراغ B ها برگردیم؛ هدف این است که در انتخاب چگونگی فکر، احساس و عمل کردن در قبال اشخاص معین و موقعیتهای خاصی که پیش از این اعصابمان را به میریختند بهترشویم، برای انجام چنین کاری به دوگام نیاز داریم: اول، درک کنیم که چطور خودمان را ناراحت میکنیم و دوم اینکه چطور واکنشهای افراطی مان را تغییر دهیم.

نوع اول از سه نوع تفکر نامعقول در ناحیه B، تفکر فاجعه بار نامیده میشود. این لغت بدین معناست که ما درباره ی هرنوع رخدادی فاجعه خلق می کنیم. ما آنها را بزرگتر و فاجعه بارتر از آنچه هست می سازیم.

نوع دوم تفکر نامعقول، مطلق اندیشی است که نوعی تفکر بی ارزش دیگر تلقی میشود. افکار مطلق انگارانه به شکلهای زیر مطرح میشوند:”من باید…”، ” من مجبورم…”، “من ملزم هستم…” و امثال اینها.برخی از ما تمام طول روز خودمان را با “بایدها” بمباران می کنیم و  پیوسته اعصابمان را به هم می ریزیم، در واقع بیش از حد از خود انتقاد می کنیم و خودمان را با بقیه مقایسه میکنیم و بایدسازی هم از همینجا می آید.

نوع سوم تفکر نامعقول، درست در جهت مخالف واکنش افراطی است:

دلیل تراشی

در واقع دلیل تراشی عملی است برای توجیه رخداد؛ تلاشی است ضعیف برای انکار یا ناچیز شمردن آنچه رخ داده است و به شکل چنین افکاری نمایان میشود: “چه کسی اهمیت میدهد؟”، ” مسئله ی مهمی نیست”، ” آزارم نمیدهد” و ” خوب که چه؟”. دلیل تراشی خودفریبی است و ما با استفاده از آن سعی میکنیم خودمان را فریب دهیم، در واقع با اینکار احساساتمان را در دل نگه میداریم و سعی میکنیم آنها را حتی برای خودمان انکار کنیم و عاجزانه سعی داریم که با مشکلات سازگار شویم.حالا که دشمنان واقعی(سه نوع تفکری که می تواند مارا از رویارویی مناسب و موثر با عوامل فشارآور به اعصابمان بازمیدارد: فاجعه باری، مطلق اندیشی و دلیل تراشی) را شناختیم ، میتوانیم درک کنیم که چطور از این موانع خلاص شویم و چه چیزی را جایگزین آنها کنیم.

تمرینات:

الف) باورهای نامعقولی که به احساسات و رفتارهای نامناسب شما منجر میشوند را، کشف کنید.

باورها را میتوان در چهارعنوان اصلی قرار داد: ۱)باید، بایست، توقع ۲) فاجعه انگاری ۳) سرزنش فرد بجای اعمالش ۴)دلیل تراشی یا بهانه آوردن.

فهرستی از احساسات شدید و واکنش های افراطی تان تهیه کنید و برخی از باورهای نامعقول اصلی تان را که بواسطه آنها بشدت اعصابتان بهم میریزد، بنویسید. (میتوانید چنین جدولی رسم کرده و انجام دهید)

احساسات و رفتارهای نامناسب باورهای نامعقولی که به این احساسات و رفتارهای نامناسب منجر میشوند           

وقت تلف کردن بابت گزارش از این گزارش متنفرم. باید آن را انجام بدهم.بعلاوه، هیچکس هم که کمکم نمیکند.

بقدری سرم شلوغ است که نمیتوانم به این گزارش برسم.

 

ب) دلیل تراشی ها و بهانه هایتان را بی اعتبار سازید.

گاهی ما به جای پذیرش باورهای نامعقولی که به واکنش های هیجانی و رفتاری مان منجر میشوند، سعی میکنیم با بهانه ها، فریبها، انکارها و دلیل تراشی ها، آنها را عقلانی جلوه دهیم. این بهانه ها و دلیل تراشیها را پیدا کنید و آنها را به چالش بکشید.برخی از دلیل تراشیها و بهانه های احتمالی تان را پیدا کنید و اعتبارشان را مورد تردید قرار دهید. (میتوانید چنین جدولی رسم کرده و انجام دهید)

دلیل تراشی احتمالی به چالش کشیدن دلیل تراشی   

این گزارش مهم نیست، هیچ کس آن را نمی خواند آیا سعی میکنم وقت تلف کردنم را توجیه کنم و نادیده بگیرم؟

 

ج) برای دلیل تراشی ها و بهانه هایتان اقدامی کنید.

وقتی به خودتان نشان دهید که چرا دلیل تراشی ها و بهانه هایتان بی اعتبارند، راهی برای مقابله با آنها پیدا میکنید وبه خودتان فشار می آورید که بابت این مسئله کاری انجام دهید. بنابراین، وقتی دلیل تراشی می کنید، اغلب برای اجتناب از پذیرش عملی ناراحت کننده و مخاطره آمیز است. علت این اجتناب را بیابید و خودتان را ملزم کنید که با آن روبه رو شوید و برعلیه آن اقدام کنید، صرفنظر از اینکه چقدر احساس ناراحتی میکنید. در زیر یک نمونه از تمرینی آورده شده است که به شما در برنامه ریزی و انجام این فرایند کمک میکند. (میتوانید چنین جدولی رسم کرده و انجام دهید)

دلیل تراشی احتمالی اقدامات عملی برای غلبه بر این دلیل تراشی ها

این گزارش نویسی به راستی مهم نیست با رئیسم درباره ی سودمندی گزارش صحبت کرده و آنرا انجام میدهم.

هیچ کس آنرا نمیخواند

 

منبع : کتاب نمیگذارم کسی اعصابم را بهم بریزد، تالیف آلبرت الیس و آرتور لانگ، ترجمه شمس الدین حسینی و الهام آرام نیا، انتشارات نسل نواندیش( با اندکی تلخیص و تغییر)۱۳۹۱ تهران

دیدگاه بگذارید

  Subscribe  
Notify of