. غار اسپهبد خورشید یا کرکیل دژ در فیروز کوه - پورتال رنگی

غار اسپهبد خورشید یا کرکیل دژ در فیروز کوه

غار اسپهبد خورشید یا کرکیل دژ یا کیجاکچال بر سر راه تهران به فیروزکوه در ناحیه دوآب شهرستان سواد کوه استان مازندران قرار دارد.

این غار بر سینه لردکمر قرار داشته و در متون تاریخی به نام طاق عایشه گرگیلی دژنیز خوانده شده‌است. در زبان مردم منطقه سوادکوه این غار به نام لاپ کمر معروف است. همچنین مردم روستاهای اطراف این غار را به نام «دیوکالی» به معنای «لانه‌ی دیو» می شناسن.

 

قوس دهانه غار، یکی از عظیم‌ ترین دهانه‌ های غار طبیعی دنیا است.طول قوس طاق طبیعی و عظیم غار چهل متر بوده و درون غار بصورت تالاری بیضی شکل به درازای ۷۵، عرض ۲۵ و ارتفاع ۱۵ متر است. در برابر غار دیواری با سنگ و ساروج چیده شده و تا مدخل آن ادامه دارد. بنای این دیوار به دوره ساسانیان باز می‌ گردد. در مقابل غار پرتگاه مهیبی قرار دارد که ورود به آن را بسیار مشکل می‌ سازد. به دلیل وجود آب آشامیدنی در غار، در گذشته امکان مقاومت به مدت طولانی در آن وجود داشته‌ است.

غار اسپهبد خورشید یا کرکیل دژ در فیروز کوه

داخل غار دارای اتاق‌ هایی است که قدمت ساخت آن‌ ها به دوره ساسانیان باز می‌ گردد. این غار در فهرست آثار ملی ایران قرار دارد و برای ثبت جهانی آن نیز پرونده‌ ای تشکیل گردیده است. با این وجود معدن ماسه فعال در مجاورت آن، در حال لطمه زدن به آن می‌ باشد.

این غار به عنوان دژی طبیعی، همواره مورد استفاده سپهبدان طبرستان بوده‌ است. در صدر اسلام و همزمان با شورش مردم طبرستان، این غار مامن ونداد هرمز بود.

 

در سال ۷۶۱ میلادی، اسپهبد خورشید، نوهٔ اسپهبد فرخان بزرگ از خاندان گاوبارگان، بر منطقه مازندران حکومت می‌ کرد. همزمان، مهدی پسر منصور عباسی حاکم ری شد و تصمیم گرفت پس از سالها مازندران را به تسخیر اعراب در آورد. مهدی با نیرنگ از در دوستی با اسپهبد خورشید درآمد و ضمن ارسال هدایایی، از او خواست تا اجازه دهد قسمتی از لشکریانش از تنگه رود طالار گذشته و از راه دریا به خراسان بروند. اسپهبد خورشید فریب این نیرنگ را خورد و اجازه عبور را صادر نمود. مهدی، دو سپاه را ازگرگان و شاه‌ کوه روانه نمود و آمل را تصرف نمود. اسپهبد خورشید که غافلگیر شده بود، همسر و ثروتش را در این غار گذاشت و برای تهیه سپاه به دیلمستان رفت.

غار اسپهبد خورشید یا کرکیل دژ در فیروز کوه

سپاه اعراب به مدت سه ماه در پایین غار بودند و به فکر چاره برای نفوذ به این غار بودند. سرانجام با مسموم کردن سرچشمه های آب غار موفق شدند «بانو نی‌کلا» همسر اسپهبد خورشید را به همراه دخترانش به قتل برسانند.اسپهبد خورشید در بازگشت با پنجاه هزار سپاهی، هنگامی که شایعه اسارت همسر و فرزندانش را شنید، خودکشی کرد.

در باره وجه تسمیه «طاق عایشه گرگیلی دژ» چنین نقل شده‌ است که در دوره اسلامی زنی به نام عایشه در این دژ متحصن شده بود و جمعی از دزدان و راهزنان را به دور خود جمع کرده بود و کرکیل (غارت) می‌ کردند از این جهت آن را عایشه کرکیل دژ گفته‌ اند. همچنین در نزدیکی این غار بقایای قلعه‌ ای قرار دارد که به قلعه باجیگران معروف است.

غار اسپهبد خورشید یا کرکیل دژ در فیروز کوه

loading...
اگه دوست داشتین این مطلبو واسه دوستاتونم بفرستید - زندگی رنگی با پورتال رنگی :)

دیدگاه بگذارید

4 نظرات روشن "غار اسپهبد خورشید یا کرکیل دژ در فیروز کوه"

اطلاع از

عکس اول و دوم هیچ ربطی به غار-دژ اسپهبد خورشید نداره. دومین عکس هم مربوط به قلعه کنگلو هست.عکس بهتر و در خور تری از این اثر شگفت انگیز و بی همتا بگذارید. سپاس

wpDiscuz