ماهی عجیبی که می تواند ساعت ها بیرون آب باشد ! - پورتال رنگی

علمی 01 مهر 1396 بدون دیدگاه

ماهي گل خورك (Mudskipper)
ماهي گل خورك (Mudskipper) كه با نام اشلمبو نيز شناخته مي شود از لحاظ رده بندي علمي، جزو زير خانواده Oxudercinae و خانواده Gobiida يا گوبي ماهيان مي باشد. ماهي اي است به شكل بچه وزغ از خانواده گوبي كوچك كه در آبهاي شور و لب شور و مرداب هاي اطراف درخت كنار در منطقه اقيانوس آرام زندگي مي كند. نامشان تركيبي است از 2 واژه گل + سرزنده و شاد كه به نوع زندگي آنها برمي گردد. به جست و خيزشان در آب در ميان گل و لاي و لجن زار در هنگام جزر. آنها را ماهيان دوزيست مي نامند چرا كه قادر به تنفس از هوا نيز هستند و همچنين توسط باله هاي سينه اي تغيير شكل يافته خود مي توانند بر روي خشكي نيز حركت كنند. گل خورك ها با زندگي در زيستگاه هاي بين جزر و مدي سازگاري يافته اند و بر خلاف اكثر ماهيان كه با پايين آمدن آب (جزر) به طرف دريا رهسپار مي شوند، با پنهان شدن در ميان علف هاي دريايي يا درون آبگيرها و حفره هايي كه خود ايجاد مي كنند در محل بين جزر و مدي باقي مي مانند. گل خورك ها هنگامي كه در خارج از آب هستند بسيار اكتيو مي باشند و فعاليت هايي همچون بالا رفتن از درختان مانگرو، تغذيه، ارتباط با يكديگر و دفاع از قلمرو در خارج از آب صورت مي گيرد. چشمان آنها از بالاي سرشان برآمده و باله سينه آنها طوري تغيير شكل پيدا كرده كه تكيه گاه محكمي براي بدنشان به حساب مي آيد. در برخي از انواع اين ماهي باله هاي لگن هم به همين صورت تغيير پيدا كرده اند و در انواع ديگر، آنها به گونه اي تبديل شده اند كه به همه چيز مي چسبند.

ماهي گل خورك (Mudskipper)

يكي از انواع پرجمعيت آن Periophthalmus Koelreuteri است كه در منطقه اقيانوس هند زندگي مي كند.

اين ماهيان، در مناطق بين جزر و مدي نواحي گرمسيري و نيمه گرمسيري يافت مي شوند و جنگل هاي مانگرو از زيستگاه هاي اصلي آنها به شمار مي روند. گل خورك ها در طي روند تكامل، سازگاري هاي جالبي براي زندگي در خشكي دريافت كرده اند. براي مثال در زير جشم آنها اندامي پياله مانندي وجود دارد كه در حقيقت چين خوردگي پوستي است. اين بخش كاسه اي شكل، آب را درون خود ذخيره مي كند. هنگامي كه ماهي بيرون از آب قرار مي گيرد احتمال خشك شدن چشم زياد مي شود، لذا گل خورك در مواقع لازم چشم خود را درون اين پياله فرو برده و مرطوب نگه مي دارد. اين ماهي ها زمان زيادي را در هنگام جزر در كنار حفره هاي آبي سپري مي كنند كه در گوشه و كنار مرداب هاي اطراف درخت كنار ايجاد شده اند طوريكه در تمام اين مدت فقط دمشان در آب است.

خود چشم گل خورك نيز از سازگاري هاي آن با محيط خشكي محسوب مي شود. چشم هاي برجسته و بزرگ آن براي ديدن در خشكي سازگاري يافته اند و بينايي آنها درون آب محدودتر شده است. يك آداپتاسيون بسيار مهم اين ماهي، وجود اتاقك هاي تنفسي در بدن آن مي باشد. اتاقك هاي تنفسي در حقيقت محل ذخيره اكسيژن دريافت شده در زير آب هستند. هنگامي كه گل خورك در خشكي دچار كمبود اكسيژن مي شود، از اتاقك هاي تنفسي خود براي رساندن اكسيژن به آبشش ها استفاده مي كند.

اين ماهيان همچنين در گل و لاي بستر حفره هايي را ايجاد مي كنند كه به نوبه خود داراي ساختار جالبي هستند. آنها براي تخم گذاري و فرار از شكارچيان از اين لانه ها استفاده مي كنند. گل خورك از نوزادهاي خود درون لانه مراقبت مي كند. او معمولا حباب هايي را درون اتاقك لانه ذخيره كرده و به هنگامي كه سطح اكسيژن در دسترس درون لانه پايين مي آيد، از اين حباب ها استفاده مي نمايد.

اين نوع ماهي گلي در حدود 5 اينچ (12 سانت) رشد طولي مي كند اما نوع هند و مالايايي آن تا حدود 12 اينچ (30 سانت) درازي دارد.

دیدگاه بگذارید

  Subscribe  
Notify of