آشنایی با واژگان حقوقی؛ ازدواج سفید (کوهبیتیشن) - پورتال رنگی
ازدواج سفید (کوهبیتیشن) چیست ؟
مهوش فتحی- کارشناس ارشد حقوق خصوصی.
یکی از نهادهای وارداتی از فرهنگ غرب که متاسفانه در شهرهای بزرگ ایران نیز درحال رواج می باشد، نهاد «کوهبیتیشن» یا «هم بالینی» می باشد که در میان عوام به «ازدواج سفید» تعبیر شده است که البته این معادل سازی صحیح نمی باشد، زیرا نهاد مذکور در واقع ازدواج نیست و صرفاً همخانه شدن دو نفر از جنس مخالف بدون وجود عقد شرعی و قانونی می باشد.
ازدواج یا نکاح، توافق دو نفر مبنی بر ایجاد رابطه زوجیت بوده و در آن، مرد اداره کننده خانواده بوده و حق اداره خانواده، حضانت فرزندان و تکلیف به حسن معاشرت، پرداخت مهریه و نفقه داشته و زن نیز حق درخواست مهریه، نفقه و تکلیف به همکاری، مساعدت و حسن معاشرت و تمکین در امور جنسی دارد. در رابطه با نهاد خانواده و ازدواج، نگاه مذهب، قانون و جامعه البته نگاهی اخلاق گراست و عموماً عاطفه و اخلاقیات بیشتر بر این روابط حاکم است، منتها ضمانت اجراهایی نیز برای حقوق طرفین وجود دارد. به طور مثال مردی که نفقه یا مهریه همسرش را نپردازد و یا حسن معاشرت نداشته باشد می توان از طریق حقوقی علیه او اقامه دعوا نمود. همچنین چنانچه زنی تمکین نکند و یا حسن معاشرت نداشته باشد، مرد می تواند علیه او در دادگاه اقدام نماید. منتها در رابطه «کوهبیت» یا «هم خانه شدن» و «هم بالینی» که در آن متاسفانه دو نفر بدون هیچ رابطه قانونی و شرعی باهم زیر یک سقف زندگی می کنند و عموماً رابطه جنسی نیز دارند، هیچ حقی برای طرفین به رسمیت شناخته نشده و عموماً خانم ها کالای جنسی ارزان قیمتی در این رابطه محسوب شده و به آقایان نیز صرفاً به عنوان یک تامین کننده مالی نگریسته می شود و تکلیفی در باب وفاداری، حسن معاشرت و غیره در میان ایشان دیده نمی شود و از آن جا که این رابطه مورد حمایت قانون گذار نبوده و حتی «رابطه نامشروع» تلقی می گردد، هم بالینی نوعی جرم نیز می تواند تلقی شود.
نگارنده قصد بررسی اخلاقی این مساله را ندارد و صرفاً جهت آشنایی با این واژه و بیان زوایای حقوقی آن به طور مختصر بیان می شود که در این رابطه هیچگونه حق و تکلیفی برای طرفین شناخته نشده و در عمل مشاهده می شود که علاوه بر آسیب دیدن کل جامعه و نهاد خانواده به طور کلی، قربانی اصلی این نهاد دخترانی هستند که پس از اتمام هم بالینی (یا همان ازدواج سفید) در جامعه جایگاهی نداشته و به شکل یک روسپی به آنان نگریسته می شود و در همان رابطه نیز ممکن است مورد خشونت های مختلف جنسی، جسمی و روحی قرار بگیرند و از آن جایی که قانون رابطه آن ها را به رسمیت نمی شناسد آنان چاره ای جز ترک این رابطه و وارد شدن به رابطه های متعدد نخواهند داشت و از آن جایی که اکثر دخترانی که گرایش به چنین نهادی دارند از خانواده های از هم پاشیده هستند، نه تنها حمایت خانواده را نخواهند داشت بلکه در جامعه نیز به عنوان یک شخص ناهنجار و کالای دست دوم به آن ها نگریسته می شود. هم شانس ازدواج را از دست خواهند داد و هم دچار تنوع طلبی جنسی خواهند شد. قربانی دیگر این نهاد فرزندان ناشی از این رابطه هستند که متاسفانه سقط جنین در کوهبیت بسیار رایج است و مردان و زنان جوانی که رابطه هم بالینی دارند در صورت بارداری دختر، به سمت سقط جنین رفته و با وارد نمودن آسیب های جسمی و روحی به دختر، از مسئولیت فرزند ناشروع فرار می کنند البته چنانچه فرزند مذکور به دنیا هم آورده شود باز در جامعه طرد شده و حقوق چندانی نخواهد داشت.
«کوهبیتیشن» یا «هم بالینی» از فرهنگ غربی گرفته شده است و در این کشورها این رابطه مقدمه ازدواج تلقی و از آن جایی که در آن کشورها رابطه آزاد به رسمیت شناخته شده است، افراد در صورت آزار جسمی، روحی و یا زیان مالی می توانند علیه یکدیگر شکایت نموده و حق خود را بستانند. منتها در ایران این رابطه جرم تلقی و چنانچه در این رابطه مورد خشونت جسمی یا روحی قرار بگیرید اگر اقامه دعوا کنید، تحت عنوان مجرم خودتان را دستگیر می کنند. علاوه بر این در غرب چنانچه کودکی در این رابطه به وجود آید و بارداری صورت بگیرد، عموما مردان احساس وظیفه نسبت به کودک کرده و ازدواج می کنند و میزان سقط در این رابطه ها بسیار پایین است منتها در ایران اولین و رایج ترین عمل، سقط کودک و خاتمه دادن به رابطه می باشد.
عملاً نتیجه رواج «کوهبیتیشن» را می توان؛ شیوع بی مسئولیتی، تنوع طلبی و کاهش رغبت جوانان به ازدواج و ایجاد رابطه سالم و خانواده دانست و البته در شیوع «کوهبیتیشن» یا همان ازدواج سفید باید عوامل اقتصادی و فرهنگی را نیز درنظر گرفت زیرا سخت شدن شرایط اقتصادی و رواج تجمل گرایی بیهوده اولین دلیل گرایش جوانان به نهاد هم بالینی و یا کوهبیت می باشد. بنابراین لازم است قبل از برخورد قانونی با جوانان و انتقاد از ایشان، ابتدا زمینه های ازدواج فرزندان را فراهم آورد.
