نکاتی درباره خواب کودکان - پورتال رنگی
خواب کودکان
یکی از چالش‌های خانواده‌هایی که بتازگی صاحب فرزند می‌شوند، خواب نوزاد است. در این رابطه باورهای درست و غلط زیادی وجود دارد. مهم‌ترین باور مربوط به ساعات خواب نوزاد استبرخی عقاید در مورد خواب نوزاد وجود دارند که می توانند نادرست و اشتباه باشند و از نظر پزشکی رد شده اند. خوابیدن نوزادان غالبا در دوسال اول زندگی شان دستخوش تغییرات زیادی خواهد شد والدین با توجه به سخنان دیگران به برخی باورهای رایج رسیده اند که می خواهیم در ادامه به درستی یا نادرستی هریک اشاره خواهیم کرد .آیا نوزادان باید طی شبانه‌‌روز ۱۲ ساعت بخوابند؟ این باور اشتباه است. نوزاد تازه متولد شده به ۱۶ تا ۱۷ ساعت خواب و کودک سه ساله به ۱۲ ساعت خواب نیاز دارد. هر چه سن کودک بالاتر برود، میزان نیاز او به خواب کمتر خواهد شد. یک کودک شش ساله به ۱۰ ساعت و یک کودک ۱۲ ساله به ۹ ساعت خواب نیاز دارد. با این حال همه چیز به خود کودک بستگی دارد و نمی‌توانیم یک فرمول کلی برای خواب تعریف کنیم.
از طرفی اطلاعات بسیاری از والدین درباره خواب نوزادان محدود است. بنابراین به شنیده‌هایشان اعتماد می‌کنند و اینکه نشانه کم‌‌خوابی یا بدخوابی در کودکان ممکن است کبودی و سیاهی زیر چشم باشد. اگر شما هم چنین باوری دارید، باید بگوییم سخت در اشتباهید چون ازجمله نشانه‌‌های کم‌‌خوابی در کودکان، بدبیدار‌شدن صبحگاهی، خستگی در طول روز، بیداری مداوم شبانه، بهانه‌گیری مکرر و بدون دلیل و تند خویی است.همچنین برخلاف باور خیلی‌ها، نمی‌توانید هر زمانی که نوزاد احساس خواب میکند، او را بخوابانید، چراکه خواباندن کودکان سر ساعت مقرر یک توصیه کاربردی و پرفایده است. براساس بررسی‌ها خواباندن کودکان سر ساعت مقرر به آنها در ایجاد تدریجی یک خواب خوب و پیشگیری از بروز اختلال در ریتم خواب و داشتن خواب سبک کمک میکند.
حتی وقتی کودک شب‌‌ها گریه میکند، سعی نکنید او را به زور بخوابانید. خواب کودکان از سیکل‌‌های گوناگون و بیداری‌های کوتاه مدت بین هر سیکل تشکیل شده و برخی از این بیداری‌ها با گریه همراه است. در صورتی که والدین با هر بار بیدار شدن کودک به سمت او بروند و سعی در خواباندن او داشته باشند، کودک عادت میکند و بدون آمدن آنها نخواهد خوابید. تنها اگر کودک به گریه افتاد و گریه او قطع نشد، لازم است والدین برای اطمینان از این که مشکلی پیش نیامده به او سر بزنند. در این حالت نیز نباید او را بغل کرد و از تخت بیرون آورد.درباره خروپف کودک نیز باید گفت اگر کودک سرماخورده باشد، خروپف او طبیعی است. در غیر این صورت ممکن است لوزه کودک بزرگ باشد که نیاز است با پزشک مشورت شود.وقتی کودکی دست و پایش را می‌‌کشد، حتما به این معنی نیست که خوابش می‌‌آید؛ نشانه‌‌های خواب آلودگی در کودکان شامل خمیازه کشیدن، مالیدن چشم و گریه بی‌‌دلیل است.یکی از نکات بسیار مهم که درصد زیادی از والدین را به اشتباه می‌اندازد، درجه حرارت ایده‌‌آل برای خواب کودکان است که باید بین ۱۸ تا ۲۰ درجه سانتی‌گراد باشد، نه ۲۲ درجه سانتی‌گراد.
قبل از خواب برای کودک آرامش ایجاد کنید
دکتر کوشانفر افزود: برای کمک به خواب ازغذاهای حاوی تریپتوفان مثل شیر و گوشت بوقلمون استفاده شود و به‌عنوان میان وعده قبل از خواب به کودک اسنک‌های سبک داده شود. فعالیت‌های خوب قبل از خواب شامل حمام گرفتن با آب گرم، خواندن داستان برای کودک، داشتن ساعتی همراه با آرامش با خانواده، گوش کردن به موزیک ملایم یا صداهای طبیعی، یادآوری خاطرات شیرین نیز در ایجاد شرایط خواب راحت موثر است.
وی گفت: همراه با بزرگ شدن کودک، روتین زمان خواب را می‌توان تغییر داد به طور مثال می‌توان در خارج ازمنزل قدم زد یا راجع به حوادث روز یا برنامه فردا صحبت کرد یا به انجام بازی‌های کارتی یا تخته‌ای یا پازل، پرداخت.این متخصص اطفال گفت: کودکان بزرگتر ممکن است قبل ازخواب به مطالعه بپردازند یا به موزیک گوش کنند یا به سرگرمی‌های آرام مورد علاقه‌شان مشغول شوند. با وجود انجام تمام فعالیت‌های فوق، کلید اصلی روتین زمان‌خواب این است که کودک بداند چه ساعتی باید لباس خواب بپوشد و دندان‌هایش را مسواک کند و چه زمانی باید در رختخواب باشد و چه مدت را در رختخواب به فعالیت‌هایی مانند کتاب خواندن بپردازد، در واقع کودک نباید مدت زیادی از زمان بیداریش را در رختخواب بگذراند.
کوشانفر گفت: اگر کودک در زمان مقرر برای خواب آماده نبود می‌توان این زمان را برای 30 دقیقه به تأخیر انداخت ولیکن برای رسیدن به زمان خواب همیشگی باید زمان خواب را به تدریج جلو کشید تا به ساعت خواب مقرر همیشگی رسید.
وضعیت محیط اتاق خواب
این متخصص اطفال گفت: درجه حرارت اتاق خواب کودک باید مناسب و ثابت باشد. محیط اتاق خواب بهتر است تاریک بوده و در صورت نیاز یک چراغ خواب کوچک روشن شود.وی افزود: در طول شب، لحظات کوتاهی به کودک سرزده شود تا ازسلامت او اطمینان حاصل شود. تهویه هوای اتاق مناسب و محیط خواب آرام و بی‌سروصدا باشد، کودک را نباید زمانی که ناراحت است در رختخواب گذاشت.دکتر کوشانفر گفت: رختخواب فقط برای خوابیدن است و در محدوده آن کودک نباید به بازی کردن، غذا خوردن یا مشاهده تلویزیون، بازی‌های کامپیوتری و ویدیویی یا صحبت کردن با تلفن بپردازد، در زمان خواب این وسایل باید خاموش باشد. در عوض وسایل و ابزاری که برای کودک ایجادامنیت و آرامش میکند مانند عروسک، اسباب بازی یا پتوی خاص را می‌توان در اختیار او گذاشت.وی همچنین افزود: لباس خواب کودک باید راحت و مناسب باشد. کودک را باید در وضعیت خواب‌آلود اما هنوز بیدار به رختخواب گذاشت تا دررختخواب به‌خواب رود، اگر اجازه داده شود تا کودک هرکجا که خوابش گرفت بخوابد، شکستن این عادت بسیار مشکل است. درصورتی که کودک درطول شب مرتبا می‌غلتد، بهتر است او را از رختخواب بیرون آورد و به یک فعالیت با تحرک کم مانند مطالعه کردن مشغول نمود و مجددا پس از 20 تا 30 دقیقه به رختخواب بازگرداند.
تاثیر عادات و رفتارهای روزانه کودک در خواب شبانه
دکتر کوشانفر با بیان اینکه بسیاری از عادات و رفتارهای روزانه به خواب شب کودک کمک میکند، گفت: کودک درابتدای صبح و به محض بلند شدن از خواب درمعرض نور خورشید قرار گیرد، اطمینان از دریافت نور طبیعی خورشید در طی روز به حد کافی، تاثیری مثبت برای ایجاد آرامش وی در طول روز دارد.وی گفت: عدم استفاده از اتاق خواب کودک برای تنبیه، نظارت برصحنه‌هایی که کودک درطی روز از طریق تلویزیون، اینترنت و بازی های ویدیویی می‌بیند و نهایتا توجه به هرگونه تغییر هیجان‌آور مانند مشکلات مدرسه، طلاق، مرگ عزیزان کودک، نقل مکان یا رقابت با خواهر و برادر که ممکن است بر خواب کودک تأثیرگذار باشد، باید به طور جدی از جانب والدین مورد توجه قرار گیرد.
در این جا برخی از عقاید درست و غلط را با هم مرور می کنیم:
* نوزادان باید در طول شبانه روز 12 ساعت بخوابند
اشتباه است. نوزاد تازه متولد شده به 16 تا 17 ساعت خواب و کودک 3 ساله به 12 ساعت خواب نیاز دارد.
هر چه سن کودک بالاتر رود، میزان نیاز او به خواب کمتر خواهد شد. مثلا یک کودک 6 ساله به 10 ساعت و یک کودک 12 ساله به 9 ساعت خواب نیاز دارد.
با این حال باز هم همه چیز به خود کودک بستگی دارد.
* نشانه کم خوابی یا بد خوابی در کودکان کبودی و سیاهی زیر چشم است.
اشتباه است. از جمله نشانه های کم خوابی در کودکان، بد بیدار شدن صبحگاهی، خستگی در طول روز، بیداری های مداوم شبانه و تند خویی است.
* خواباندن کودکان سر یک ساعت مقرر بی فایده است.
اشتباه است. خواباندن کودکان سر یک ساعت مقرر به آن ها در ایجاد تدریجی یک خواب خوب و پیشگیری از بروز اختلال در ریتم خواب و خواب سبک داشتن کمک می کند.
گریه کودک
* وقتی کودک شب ها گریه می کند باید به او در دوباره خوابیدن کمک کرد.
اشتباه است. خواب کودکان از سیکل های گوناگون و بیداری های کوتاه مدت بین هر سیکل تشکیل شده است.
برخی از این بیداری ها با گریه همراه است. در صورتی که والدین با هر بار بیدار شدن کودک به سمت او بروند و سعی در خواباندن او داشته باشند، کودک به این امر عادت می کند و بدون آمدن آن ها مجددا نخواهد خوابید. تنها در صورتی که کودک به گریه افتاد و گریه او قطع نشد، لازم است والدین برای اطمینان حاصل کردن از این که مشکلی پیش نیامده به او سر بزنند. حتی در این حالت نیز نباید او را بغل کرد و از تخت بیرون آورد.
* خروپف کردن کودکان طبیعی است.
اشتباه است. در صورتی که کودک سرماخورده باشد، خروپف طبیعی است اما اگر خروپف بدون دلیل بود، ممکن است لوزه های کودک خیلی بزرگ باشد و در این حالت باید با پزشک مشورت کرد.
* وقتی کودکی دست و پایش را می کشد یعنی خوابش می آید.
اشتباه است. نشانه های خواب آلودگی در کودکان شامل خمیازه کشیدن، مالیدن چشم و گریه بی دلیل است.
* خواب نیمروزی باید حداکثر 30 دقیقه باشد.
اشتباه است. مدت زمان خواب نیمروزی در کودکان مختلف متفاوت است و به نیازهای کودک بستگی دارد.
در کل خواب نیمروزی نباید خیلی طولانی و بیش از نصف روز باشد.
* دمای مناسب اتاق برای خواب کودک 22 درجه است.
اشتباه است. درجه حرارت ایده آل برای خواب کودکان بین 18 تا 20 درجه سانتی گراد است.
منبع: seemorgh/tabnak/tabnak
