کشف منظومهای با هفت سیاره همانند زمین - پورتال رنگی
ناسا دقایقی پیش در نشستی خبری اعلام کرد تلسکوپ فضایی اسپیتزر ناسا هفت سیارهی هماندازهی زمین را پیرامون یک ستارهی کوتولهی نزدیک به زمین یافته که سه تا از آنها به گونهی پایداری زیستپذیر هستند.
اسپیتزر در مدت ۲۱ روز اُفت نوری که در پی گذر هر یک از این سیارهها از جلوی ستارهی تراپیست-۱ رخ میداد را اندازه میگرفت و توانست روی هم رفته هفت سیارهی سنگی (زمینسان) پیرامون این ستاره، از جمله سه سیاره درون منطقهی زیست پذیر آن، یعنی جایی که آب روی سطح میتواند به حالت مایع باشد را شناسایی کند.
اخترشناسان سامانهای با هفت سیارهی زمینسان را در فاصلهی ۴۰ سال نوری یافتهاند. همهی این سیارهها به کمک چندین تلسکوپ فضایی و زمینی از جمله تلسکوپ فضایی اسپیتزر ناسا و تلسکوپ ویالتی در رصدخانهی جنوبی اروپا و به روش “گذر” یافته شدند، یعنی با گذشتن از برابر ستارهی میزبان و کاستن از نور آن. این ستاره یک کوتولهی فراسرد است و تراپیست-۱ نام دارد.
بر پایهی پژوهشنامهای که در نشریهی نیچر منتشر شده، سه تا از این سیارهها درون منطقهی زیستپذیر جای دارند و میتوانند اقیانوسهایی از آب مایع را روی سطحشان داشته باشند، چیزی که شانس این سامانهی ستارهای برای میزبانی زندگی را بالا میبرد. این سامانه دارای بیشترین شمار سیارههای هماندازهی زمین است که تاکنون یافته شده و بیشترین سیارهی زیستپذیر را در بر دارد. این هفت سیاره به ترتیب فاصلهشان از ستاره به نامهای تراپیست-ابی، سی، دی، ئی، اف، جی و اچ نامیده شدهاند.
اُفتی که در اثر گذشتن هر یک از این سیارهها از برابر ستاره در بروندهی نور آن رخ میداد به اخترشناسان اجازه داد تا به اندازه، همنهش و مدار آنها پی ببرند. آنها دریافتند که دستکم شش سیارهی درونی از نظر اندازه و دما همسان با زمینند.
نویسندهی اصلی پژوهش، میکایل ژیلون دربارهی این یافتهها میگوید: «این یک سامانهی سیارهای شگفتانگیز است- نه تنها برای این که این همه سیاره یافتهایم، بلکه به این دلیل که همهی آنها به گونهی غافلگیرکنندهای همانند زمینند!»
تراپیست-۱ با داشتن تنها ۸ درصد جرم خورشید، یک ستارهی بسیار کوچک است -تنها کمی بزرگتر از سیارهی مشتری – و با این که به ما نزدیک است، ولی بسیار کمنور در صورت فلکی دلو (آبریز) دیده میشود. اخترشناسان این انتظار را داشتند که چنین ستارگان کوتولهای بتوانند میزبان چندین سیارهی هماندازهی زمین در مدارهای فشرده باشند، [و از همین رو] آنها را هدفهایی نویدبخش برای شکار زندگی فرازمینی میدانستند، ولی تراپیست-۱ نخستین ستارهای از این گونه است که تاکنون یافته شده.
یکی دیگر از نویسندگان پژوهش میگوید: «بروندهی انرژی ستارگان کوتولهای مانند تراپیست-۱ بسیار کمتر از خورشید ماست. سیارهها برای داشتن آب مایع سطحی، باید در مدارهایی بسیار نزدیکتر از چیزی که در سامانهی خورشیدی میبینیم جای بگیرند. خوشبختانه به نظر میرسد این پیکرهبندی درست همان چیزیست که پیرامون تراپیست-۱ میبینیم.»
به گفتهی این دانشمندان، همهی این هفت #سیاره_فراخورشیدی از نظر اندازه همانند زمین و ناهید، یا اندکی کوچکترند. اندازهگیری چگالی نشان میدهد که دستکم شش سیارهی درونی احتمالا همنهش (ترکیب) سنگی دارند.
مدارهای این سیارهها نه چندان بزرگتر از مدار ماههای گالیلهای مشتری، و بسیار کوچکتر از مدار تیر (عطارد) است. ولی کوچکی تراپیست-۱ و دمای پایین آن بدین معناست که انرژی دریافتی سیارههایش همارز انرژی دریافتی سیارههای درونی سامانهی خورشیدی است؛ انرژی دریافتی تراپیست-۱سی، دی و اف به ترتیب اندازهی ناهید، زمین، و بهرام است.
هر هفت سیارهی یافته شده در این سامانه احتمالِ داشتن آب مایع سطحی را دارند، ولی فاصلههای مداری برخی از آنها، شانسشان را بیشتر کرده مدلهای آب و هوایی نشان میدهد که درونیترین سیارهها (تراپیست-۱بی، سی و دی) احتمالا گرمتر از آنند که آب مایع داشته باشند ولی در بخشهای کوچکی از سطحشان شاید چنین امکانی باشد. فاصلهی مداری بیرونیترین سیاره (تراپیست-۱اچ) تایید نشده، ولی به احتمال بسیار دورتر از آنست که آب مایع سطحی داشته باشد- با فرض این که هیچ فرآیند گرمایشی دیگری برایش رخ ندهد. ولی تراپیست-۱ئی، اف، و جی همان چیزی هستند که شکارچیان سیاره در آرزوی یافتنش بودند، زیرا مدارشان درون منطقهی زیستپذیر ستاره (دامنهی زندگی) جای دارد و میتوانند اقیانوسهایی از آب مایع روی سطحشان داشته باشند.
این یافتههای تازه سامانهی تراپیست-۱ را به هدفی بسیار ارزشمند برای پژوهشهای آینده تبدیل کرده است. تلسکوپ هابل چندیست که جستجوی جو پیرامون سیارهها را آغاز کرده و دانشمندان از احتمالهای آینده هیجانزدهاند: «با از راه رسیدن نسل تازهی تلسکوپها، مانند تلسکوپ اروپایی بیاندازه بزرگ در رصدخانهی جنوبی اروپا و تلسکوپ فضایی جیمز وب ناسا، به زودی خواهیم توانست جستجو برای آب و حتی چه بسا نشانههای زندگی روی این سیارهها را آغاز کنیم.»
منبع: رصدخانه اروپا
عظمت وقدرت خداوند
انسان و کنجکاوی و دست یافتن
ممکنه موجود زنده ای هم در این سیاره زندگی کند.
از نظر زمانی با ما چقدر فاصله دارد؟
آیندگان هم می توانند برای زندگی به این سیاره بروند؟ شاید!!!!