پیشگیری از ویروس اچ آی وی - پورتال رنگی

اگر در معرض ویروس اچ آی وی قرار گرفتیم برای پیشگیری از ابتلا چکار کنیم؟

پیشگیری بعد از مواجه عبارت از اقداماتی است که فرد بلافاصله پس از مواجه شده با ویروس اچ آی وی HIV انجام می دهد تا خطر ابتلا به آن کاهش یابد و آن عبارت از مصرف یک عده داروهائی است که از تکثیر ویروس و منتشر شدن آن در بدن جلوگیری می کند پیشگیری بعد از مواجه عبارت از اقداماتی است که فرد بلافاصله پس از مواجه شده با ویروس اچ آی وی HIV انجام می دهد تا خطر ابتلا به آن کاهش یابد و آن عبارت از مصرف یک عده داروهائی است که از تکثیر ویروس و منتشر شدن آن در بدن جلوگیری می کند.

دو نوع پیشگیری بعد از مواجه وجود دارند:

1. مواجه شغلی

در افرادی است که بنا به ماهیت کارشان (مثل پرسنل بهداشتی درمانی) ممکن است در معرض ویروس اچ آی وی قرار گیرند مثل فرو رفتن سوزن آلوده به دست یا بریده شدن دست جراح و کمک جراح توسط چاقو.
2. مواجه غیر شغلی

در افرادی است که خارج از محل کار در معرض این ویروس قرار می گیرند مثل رابطه جنسی، تجاوز جنسی توسط فرد آلوده، استفاده از سرنگهای مشترک جهت تزریق و غیره.برای اینکه پیشگیری بعد از مواجه موثر واقع شود باید حتما ظرف 72 ساعت پس از مواجه باشد، چون در این مدت ویروس به اندازه کافی نمی تواند تکثیر یاد.پیشگیری بعد از مواجه شامل مصرف 3-2 داروی ضد ویروس اچ آی وی است که باید به مدت 28 روز مصرف شوند. این پزشک است که مشخص می کند که چه نوع درمانی برای شما شروع شود و آن بر اساس تاریخچه مواجه می باشد. تجویز دارو بدون خطر است ولی ممکن است در بعضی ها سبب ایجاد عوارضی مثل تهوع نماید. تاثیر پیشگیری بعد از مواجه 100 درصد نیست و تضمین نمی کند که فرد دچار بیماری اچ آی وی نخواهد شد.

چه کسانی نیاز به پیشگیری بعد از مواجه دارند؟

پیشگیری بعد از مواجه در هر فردی که فقط یک بار مواجه با این ویروس شده است توصیه می شود. اگر اتفاقات زیر در پرسنل بهداشتی درمانی اتفاق بیفتند، پیشگیری بعد از مواجه توصیه می شود:

·         فرورفتن یا بریده شدن بدن توسط سوزنی که در فرد مشکوک به ابتلا به ویروس اچ آی وی مورد استفاده قرار گرفته است.

·         ورود خون یا سایر مایعات بدن فرد آلوده و یا مشکوک به آلودگی به بدن پرسنل بهداشتی درمانی

·         تماس پوست خراشیده شده (پوست پرسنل بهداشتی) با خون یا هر نوع مایعات بدن فرد آلوده یا مشکوک به آلودگی.

باید بخاطر داشته باشیم که پیشگیری بعد از مواجه برای موارد ناخواسته و غیر مترقبه است، یعنی فرد نمی تواند بدون کاندوم رابطه جنسی داشته باشد به امید اینکه از پیشگیری بعد از مواجه استفاده خواهد کرد. چون پیشگیری بعد از مواجه 100 درصد موثر نیست، بنابراین فرد در مدت زمانیکه تحت درمان است باید تمام احتیاطات لازم جهت جلوگیری از ابتلا و مبتلا کردن دیگران به ویروس اچ آی وی را انجام دهد.

اگر فرد در مواجه با ویروس اچ آی وی قرار گرفت کی باید پیشگیری بعد از مواجه شروع شود؟

برای موثر بودن پیشگیری، باید هرچه زودتر و حتما ظرف 72 ساعت پس از مواجه شروع شود. وقتی شما در معرض احتمالی ویروس قرار گرفتید لازم است 6 هفته، 3 و 6 ماه پس از مواجه، از نظر وجود ویروس اچ آی وی در بدن چک شوید.

رژیم درمانی برای پیشگیری بعد از مواجه

کلا داروهائیکه برای درمان ویروس اچ آی وی بکار می روند داروهای ضد رتروویروس یا Antiretroviral نامیده می شوند. شش گروه داروی ضد رتروویروس مورد تائید قرار گرفته و هم اکنون مورد استفاده قرار می گیرند این شش گروه عبارتند از:

1. مهارکننده های تکثیر نوکلئوتید و نوکلئوزید یا Nucleoside and Nucleotide Reverse-Transcriptase Inhibitors (NRTIs)

2. غیر مهارکننده های تکثیر نوکلئوزید یا Nonnucleoside Reverse-Transcriptase Inhibitors (NNRTIs)

3. مهار کننده های پروتئاز یا Protease Inhibitors (PIs)

4. مهار کننده های اتصال یا Fusion Inhibitor (FI)

5. مهار کننده انتقال انتگراز یا Integrase Strand Transfer Inhibitor (INSTI)

6. ضد گیرنده کموکین 5 یا Chemokine (C-C motif) Receptor 5 (CCR5) Antagonist

برای انجام پیشگیری بعد از مواجه باید یکی از داروهای زیر

Raltegravir (Isentress; RAL)

Darunavir (Prezista; DRV) + ritonavir (Norvir; RTV)

Etravirine (Intelence; ETR)

Rilpivirine (Edurant; RPV)

Atazanavir (Reyataz; ATV) + ritonavir (Norvir; RTV)

Lopinavir/ritonavir (Kaletra; LPV/RTV)

همراه با یکی از داروهای زیر

Tenofovir DF (Viread; TDF) + emtricitabine (Emtriva; FTC); Truvada

Tenofovir DF (Viread; TDF) + lamivudine (Epivir; 3TC)

Zidovudine (Retrovir; ZDV; AZT) + lamivudine (Epivir; 3TC); Combivir

Zidovudine (Retrovir; ZDV; AZT) + emtricitabine (Emtriva; FTC)

تجویز شوند.

بعنوان داروی منفرد می توان یکی از موارد زیر را تجویز کرد تجویز آن حتما توسط فرد متخصص خواهد بود:

1. Kaletra سه قرص دو بار در روز

2. Combivir یک قرص دو بار در روز

3. Trizivir یک قرص دو بار در روز

4. Epzicom یک قرص در روز

5. Truvada یک قرص در روز

هر یک از رژیمهای فوق باید 28 روز ادامه یابند و بیمار از نظر عوارض داروها تحت نظر باشد.

مصرف داروهای زیر برای پیشگیری بعد از مواجه توصیه نمی شوند:

Didanosine (Videx EC; ddI)

Nelfinavir (Viracept; NFV)

Tipranavir (Aptivus; TPV)

مصرف داروی Nevirapine (Viramune; NVP) برای پیشگیری بعد از مواجه ممنوع است.

اگر فردیکه لازم است درمان پیشگیری پس از مواجه دریافت کند یک خانم حامله یا شیرده باشد چه اقدامی لازم است؟

در  اینجا هم خطر ابتلا مادر مطرح است و هم خطر ابتلا جنین، بویژه اینکه انتقال ویروس به جنین در مرحله عفونت حاد بالاست. برای خانمهای حامله نیز داروهای موثر وجود دارند که باید توسط پزشک متخصص در این زمینه تجویز شوند.

سندروم حاد HIV : حدود سه تا شش هفته اچ‌آي‌وي بعد از تماس با ويروس، بيمار علائم باليني مشابه یک سرماخوردگی یا آنفولانزا شامل: تب،  سردرد، زكام و بزرگي غدد لنفاوي را نشان ميدهد. البته اين علائم تنها در ۵۰ تا ۷۰ درصد بيماران مشاهده ميشود. در  اين دوره بار ويروسي ( تعداد ويروس در خون) بسيار بالاست. طي يک تا سه هفته پاسخ ايمني در بدن ايجاد شده، بار ويروس كاهش مي‌يابد. علائم باليني اين مرحله بعد از مدتي (حداكثر دو ماه از زمان ورود ويروس) فروكش ميكند ولي بيمار وارد مرحله بدون علامت ميشود.

دوره بدون علامت : پس از عفونت اوليه و تکثير ويروس و به دنبال آن تغييرات ايميونولوژيک ويژه اچ‌آي‌وي ، اغلب بيماران يک دوره نهفته را تجربه مي کنند که سالها طول مي کشد. طي اين دوره سيستم ايمني تخريب شده كه اين تخريب با کاهش تعداد سلول‌هاي CD4 تظاهر مي‌يابد. در اين دوره بيماري در حال پيشرفت است.

بيماري آشکار باليني :  تخریب پیشرونده سیستم ایمنی که در اغلب بیماران رخ میدهد، سرانجام به بیماری آشکار بالینی با علائم و  نشانه های بيماري زمینه ای و یا عفونت ها و بدخیمی های فرصت طلب می انجامد. برخي از علائم مهم در اين دوران عبارتند از:

كاهش وزن بدون توجيه

عفونت مكرر دستگاه تنفس فوقاني ( سينوزيت، برونشيت، اوتيت مديا، فارنژيت)

علائم پوستي ( زخم هاي مكرر دهاني، درماتيت)

اسهال مزمن بيش از يكماه

تب بيش از يكماه

برفک دهانی

سل ريوي در يكسال اخير و يا سل خارج ريوي

عفونتهاي باكتريايي شديد ( باكتريمي، پنوموني، مننژيت، عفونت مفصل، در گيريهاي مغزي)

هرپس مزمن بيش از يكماه

بیماری اچ آی وی و ایدز یکی هستند!

نقد علمی: این باور اشتباه است. اچ آی وی یک نوع ویروس است که وارد بدن فرد می شود و وی را حامل یا دارنده این عفونت می کند. تا زمانی که این ویروس در بدن وی باشد، می تواند ویروس را به فرد دیگری انتقال دهد. ایدز که شکل پیشرفته ابتلا به اچ آی وی است، به حالتی اطلاق می شود که سیستم دفاعی بدن فرد دارای اچ آی وی ضعیف شده و توان مقابله با ویروس را ندارد. در این حالت این ویروس فرد را مستعد هر گونه بیماری و عفونت های فرصت طلب می کند، که دیگر بدن توان مقابله با آنها را ندارد. پس اچ ای وی، باعث ایدز می شود. در حال حاضر زمان متوسط بین عفونت با اچ آی وی و ظهور علائم ایدز تقریبا ۱۰ سال است. این زمان به مقدار زیاد از فردى به فرد دیگر متفاوت است و به عوامل بسیار از جمله وضعیت سلامتى و رفتارهاى فرد بستگى دارد. در حال حاضر با تجویز درمان هاى موجود که تکثیر ویروس را مهار مى کنند، مى توان سرعت ضعیف شدن دستگاه ایمنى را کند کرد. همچنین مى توان از بعضى از بیمارى هاى همراه با ایدز پیشگیرى یا آنها را درمان کرد. بنابراین تشخیص زودرس آلودگى به اچ آی وی امکان انتخاب هاى بیشتر درمانى و پیشگیرى را فراهم مى آورد.

منبع:seemorgh/hiv-sti/fha.org